05. Τι είναι η φυτοτεχνική - κηπευτική θεραπεία και πως μπορεί να βοηθήσει στη ψυχική υγεία

 Δημοσίευση 5

Τι είναι η φυτοτεχνική - κηπευτική θεραπεία και πως μπορεί να βοηθήσει στη ψυχική υγεία

Η φυτοτεχνική - κηπευτική θεραπεία ή αλλιώς φυτοθεραπεία περιγράφει μια διαδικασία σκόπιμης χρήσης φυτών και κήπων σε θεραπευτικές και αποκαταστατικές δραστηριότητες. Αυτές οι κηπευτικές δραστηριότητες είναι σχεδιασμένες να επηρεάζουν θετικά τη διάθεση, την αυτοεκτίμηση και να ενισχύουν τη κοινωνική αλληλεπίδραση. 

Οι φυτοθεραπευτές είναι εκπαιδευμένοι επαγγελματίες που διαθέτουν γνώσεις στην επιστήμη των φυτών, σε ανθρωπιστικές επιστήμες, την κηπουρική θεραπεία και είναι έμπειροι στην εφαρμογή της πρακτικής της. Επίσης, ο όρος φυτοθεραπεία μπορεί να περιγράψει και την αξιοποίηση των θεραπευτικών ιδιοτήτων των βοτάνων για να δωθούν λύσεις στα διάφορα προβλήματα υγείας που μας απασχολούν. Στη παρούσα ανάλυση, η φυτοθεραπεία μελετάται ως πρακτική  ψυχολογικής θεραπείας  στα πλαίσια της ψυχικής υγείας και περιγράφεται καλύτερα με τον όρο φυτοτεχνική - κηπευτική θεραπεία.

Η φυτοτεχνική - κηπευτική θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

1) Πρακτική ψυχοθεραπεία: Δραστηριότητες όπως φυτεύματα σε γλάστρα ή σε κήπο.

2) Συμμετοχή, όπως η βόλτα σε ένα κήπο και η χαλάρωση στη φύση. 

Η φυτοθεραπεία ενεργοποιεί πολυαισθητηριακά τις εμπειρίες με την εμπλοκή όλων των αισθήσεων.

Ιστορικά:

Η φυτοθεραπεία είναι ένας σχετικά νέος κλάδος. Παρόλα αυτά η αναγνώριση των θεραπευτικών ιδιοτήτων της φύσης και της κηπουρικής χρονολογείται από πολλούς αιώνες. Στην αρχαία Μεσοποταμία, και γύρω στο 500 π.Χ., οι Πέρσες δημιούργησαν κήπους για να καταπραΰνουν τις αισθήσεις με την ομορφιά, το άρωμα, το τρεχούμενο νερό και τις δροσερές θερμοκρασίες. Επίσης, στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα, νοσοκομεία και άσυλα ενθάρρυναν τους ασθενείς να πηγαίνουν στους κήπους ως καταπραϋντικό αντιπερισπασμό από τις ασθένειές τους. Στη δεκαετία του 1940, η κυβέρνηση των ΗΠΑ ίδρυσε νοσοκομεία βετεράνων για τη φροντίδα των τραυματισμένων στρατιωτών. Η εργασία με φυτά σε αυτούς τους κήπους των νοσοκομείων, παρατηρήθηκε, ότι είχε ως αποτέλεσμα αξιοσημείωτες βελτιώσεις στη συναισθηματική, ψυχική και σωματική υγείας τους.

Τα πρώτα επίσημα προγράμματα κατάρτισης στη φυτοθεραπεία ξεκίνησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες αρχές της δεκαετίας του 1970. Ωστόσο, ο όρος "φυτοκομική θεραπεία" ήταν ασυνήθιστος στις επιστήμες της υγείας έως ότου αρχές της δεκαετίας του 1980, μετά απο τις πρώτες συστηματικές και εμπειρικές μελέτες που εξέταζαν τη σκόπιμη χρήση των φυτών και των δραστηριοτήτων κηπουρικής για τη βελτίωση ή τη μεγιστοποίηση της κοινωνικής, γνωστικής, ψυχολογικής και φυσιολογικής λειτουργίας ενός ατόμου.

Ο κήπος Eram είναι ένας διάσημος ιστορικός περσικός κήπος στο Σιράζ του Ιράν.

Πώς βοηθάει η φύση;

Τα φυσικά περιβάλλοντα μπορούν να λειτουργήσουν ως θετικό αντιπερισπασμό, μειώνοντας το στρες και το άγχος και προάγοντας την υγεία και την ευεξία. 

Για παράδειγμα, έρευνα έδειξε ότι η θέαση της φύσης μέσω ενός παραθύρου είχε  θεραπευτικά οφέλη σε μετεγχειρητικούς ασθενείς. Όσοι έβλεπαν το θόλο ενός μεγάλου δέντρου από κρεβάτια τους στο νοσοκομείο είχαν καλύτερη ψυχολογική κατάσταση σε σύγκριση με εκείνους που έβλεπαν έναν τοίχο από τούβλα.

Η παραμονή στη φύση ή η θέαση φυτών και κήπων μέσα από ένα παράθυρο ή ακόμη και σε φωτογραφίες παρέχει οφέλη χαλάρωσης και ψυχολογικής αποκατάστασης. 

Πολυάριθμες μελέτες έχουν αναφέρει ότι το να βιώνεις ή να βρίσκεσαι σε θέα της φύσης, των κήπων και των φυτών βοηθά στη ρύθμιση των συναισθημάτων, μειώνει τα επίπεδα του στρες και προάγει τη βελτίωση της διάθεσης.

Παράδειγμα δραστηριοτήτων:

Μερικά παραδείγματα δραστηριοτήτων φυτοθεραπείας περιλαμβάνουν τα εξής:

📌- Πολλαπλασιασμός φυτών μέσω μοσχευμάτων από φυτά και σπόρους. 

📌- Μεταφυτεύσεις σε γλάστρες. 

📌- Παρατηρήσεις κήπων και φυτών.

📌- Ενορχήστρωση λουλουδιών.

📌- Χειροτεχνίες. 

📌- Ομάδες συζήτησης της λέσχης κήπου (π.χ. μιλώντας για παρελθοντικούς γνωστούς κήπους, για εποχές, εκμάθηση λατινικών ονομάτων των φυτών).

📌- Κοινοτικές εκδρομές (π.χ. επίσκεψη σε δημόσια πάρκα και κήπους).

Η ενασχόληση με τα φυτά επηρεάζει θετικά τη διάθεση, την αυτοεκτίμηση και ενισχύουν τη κοινωνική αλληλεπίδραση.

American Horticultural Therapy Association (AHTA). (2015). Definitions and positions. Retrieved from http://www.ahta.org.

Ulrich, Roger S. "View through a window may influence recovery from surgery." science 224.4647 (1984): 420-421.

Wong, P. W. C., Lau, B. H. P., Kwok, C. F. N., Leung, Y. M. A., Chan, M. Y. G., Chan, W. M., ... & Gu, D. (1997). Horticultural therapy.