02. Μια ρεαλιστική προσέγγιση για τα βιντεοπαιχνίδια και τα παιδιά

 Δημοσίευση 2

Μια ρεαλιστική προσέγγιση για τα βιντεοπαιχνίδια και τα παιδιά: 

Μύθοι, αλήθειες και συμβουλές για τους γονείς

Ο κόσμος των βιντεοπαιχνιδιών είναι ένα μέρος σχεδόν μαγικό αφού σε αυτόν κάποιος μπορεί να "μεταμορφωθεί" και να ψυχαγωγηθεί με μοναδικό τρόπο. Αυτός ο κόσμος είναι πλούσιος σε εικόνα, χρώματα, ήχο, και κινήσεις. Συνεπώς, παίζοντας βιντεοπαιχνίδια ενεργοποιούνται πάρα πολλές αισθήσεις κάνοντας αυτή την εμπειρία τρομερά ενδιαφέρουσα.

Είναι γεγονός ότι επικρατεί μια άποψη βασισμένη σε δημοσιεύσεις που βομβαρδιστικά τονίζουν τη συσχέτιση επιθετικής συμπεριφοράς παιδιών με τα βιντεοπαιχνίδια. Ως κατά συνέπεια, δημιουργείται μια τρομοκρατία γύρω από την ενασχόληση των παιδιών και εφήβων με τα βιντεοπαιχνίδια. Απο τη μία πλευρά, είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν εύκολα να αποσπάσουν τη προσοχή των όσων παίζουν. Είναι πολλές οι περιπτώσεις που τα παιδιά θυμώνουν και πανικοβάλλονται όταν παίζουν ή και όταν τους ζητείται να σταματήσουν το παιχνίδι. Απο την άλλη μεριά, διαβάζω μελέτες που κατευθύνονται προς σε μια προσπάθεια να καταρριφθεί η απολυτότητα του επιχειρήματος ότι τα βιντεοπαιχνίδια προκαλούν επιθετικές συμπεριφορές καθώς αποδεικνύεται ότι τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να οξύνουν τη δημιουργικότητα. Με λίγα λόγια υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με αυτό το ζήτημα. Τι ισχύει τελικά;

Αποτελούν τα βιντεοπαιχνίδια κίνδυνο; Αν ναι, πότε ; Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς; 

Τι είναι μύθος και τι αλήθεια:

Ένα παλαιωμένο επιχείρημα είναι ότι τα βιντεοπαιχνίδια προκαλούν αποκλειστικά προβλήματα συμπεριφοράς. Πρόκειται, δυστυχώς, για ένα διαχρονικό, παγωμένο και αδιάλλακτο, για όσους το χρησιμοποιούν, επιχείρημα. Τον μύθο αυτό μπορεί να καταρρίψει η λογική της βασικής αρχής κάθε πράγματος. Δηλαδή, οτιδήποτε υπάρχει ή έχει εφευρεθεί σε αυτόν τον κόσμο εξυπηρετεί έναν σκοπό και μια ανάγκη. Όπως ένα μαχαίρι μπορεί να κόψει ψωμί, έτσι μπορεί να προκαλέσει και μια τεράστια ζημιά. Άρα, εξαρτάται απο το ποιος και γιατί χρησιμοποιεί κάτι. Έτσι συμβαίνει και με τα βιντεοπαιχνίδια. Αξίζει να σημειωθεί, ότι είναι μεγάλης σημασίας η ηλικία του παιδιού, το είδος και το περιεχόμενο του βιντεοπαιχνιδιού.

Ένας ακόμη μύθος είναι ότι τα βιντεοπαιχνίδια αναπαράγουν βία. Δεν αναπαράγουν όλα τα βιντεοπαιχνίδια βία. Συγκεκριμένα υπάρχει μια τεράστια κατηγορία βιντεοπαιχνιδιών που όχι μόνο οξύνουν τη δημιουργικότητα και τη φαντασία του παιδιού αλλά και τις γνώσεις τους. Έπειτα, η βία αναπαράγεται και προβάλλεται σε όλα τα μέσα, είτε στη τηλεόραση, είτε στις ταινίες, είτε στο ίντερνετ. 

Είναι δουλεία και ηθική υποχρέωση του γονέα να δώσει τα κατάλληλα μαθήματα και ερεθίσματα στο παιδί ότι η βία, δυστυχώς, υπάρχει, δεν αποτελεί λύση και προκαλεί κακό.

Βασική οδηγία για μικρές και προεφηβικές ηλικίες (6-12 ετών): Επειδή τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν πολύ εύκολα να οδηγήσουν σε εθισμό, κάνοντας τα παιδιά να παραμελούν το διάβασμα και τις υπόλοιπες δραστηριότητες τους, το βιντεοπαιχνίδι δε θα έπρεπε να μένει ανεξέλεγκτο. Δυστυχώς, υπάρχουν περιπτώσεις που επικρατεί ηρεμία στο σπίτι όταν το παιδί παίζει, ως κατα συνέπεια να επιτρέπεται στο παιδί να παίζει ατέλειωτες ώρες. Όσο δυσάρεστη ή ανεπιθύμητη να φαίνεται αυτή η κατάσταση είναι πραγματικότητα και συμβαίνει. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να παίζουν με όριο και να σέβονται τα όρια. Επίσης, είναι σημαντικό να εξηγήσετε στα παιδιά σας ότι παίζουν συμπληρωματικά στη μέρα ή στην εβδομάδα τους και όχι για να αντικαταστήσουν όλες τις υπόλοιπες δραστηριότητες τους. Για να γίνει αυτό, οι γονείς, χρειάζεται να μη χάνετε τη ψυχραιμία σας όταν πιθανόν το παιδί σας αγνοεί όταν παίζει. Ο πιθανόν φανερός εκνευρισμός σας μεταδίδεται στα παιδιά πάρα πολύ εύκολα και μπορεί να φέρει ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορείτε να υπενθυμίσετε στα παιδιά τη συμφωνία σας και τι γίνεται όταν δε τηρείται.

Γι' αυτό τον λόγο είναι σημαντικό να έχετε ανοιχτή επικοινωνία με τα παιδιά σας και να μπορείτε να πραγματοποιήσετε συμφωνία σχετικά με το πόσο θα παίξουν και ποιο θα είναι το αποτέλεσμα σε περίπτωση που δε τηρηθεί αυτή η συμφωνία. Επίσης, είναι σημαντικό να θέσετε ξεκάθαρα χρονικά όρια.

Εντάσεις μπορεί να υπάρχουν και στις δύο περιπτώσεις. Όμως, μεθοδικά, μπορείτε να εξηγήσετε στο παιδί σας ότι ο χρονικός έλεγχος γίνεται για το καλό του. Παίζοντας με μέτρο το παιδί βγαίνει κερδισμένο.

Συμβουλές για τους γονείς: 

Ενημερωθείτε για την ηλικιακή καταλληλόλητα του βιντεοπαιχνιδιού.

Κάθε βιντεοπαιχνίδι αναγράφει στο κουτί κάτω αριστερά ή και πίσω (στη ψηφιακή μορφή αναγράφεται στις πληροφορίες) απο ποια ηλικία και άνω επιτρέπεται ένα παιδί να το παίξει. Επίσης εμπεριέχει λεπτομέρειες  όπως εαν εμπεριέχει άσχημη γλώσσα ή βία. 

Παρατηρήστε το παιδί σας καθώς παίζει.

Παρόλα αυτά κάθε βιντεοπαιχνίδι και κάθε εικόνα μπορεί να επηρεάσει με διαφορετικό τρόπο το κάθε παιδί, όπως και μια ταινία. Μπορείτε να κάνετε μια έρευνα για το παιχνίδι που σκέφτεστε να αγοράσετε και να το συζητήσετε με τα παιδιά σας. Έπειτα να παρατηρήσετε εαν το βιντεοπαιχνίδι έχει αρνητικές επιπτώσεις στα παιδιά (πχ: εφιάλτες).

Τι να κάνω όταν δεν έχω χρόνο να ελέγξω το παιδί μου;

Υπάρχουν περιπτώσεις που οι γονείς είναι τρομερά απασχολημένοι με τις εργασίες τους για να ελέγξουν τον χρόνο που αφιερώνει το παιδί τους μπροστά στην οθόνη. Στις περισσότερες παιχνιδοκονσόλες υπάρχει σχετική ρύθμιση "έλεγχος γονέα-parental control" που σας επιτρέπει να προκαθορίζετε τον χρόνο που λειτουργεί η παιχνιδοκονσόλα.

Δε ζούμε πλέον στο 1970.

Είναι μάταιο να προσπαθεί κάποιος γονιός να κρατά τα παιδιά μακριά απο τη τεχνολογία. Πλέον, η τεχνολογία και η οθόνη υπάρχουν παντού. Όσο πιο πολύ κάποιος αρνείται να δώσει στο παιδί του την ευκαιρία να παίξει ηλεκτρονικά τόσο το παιδί θα το θεοποιήσει και θα το επιζητά μανιωδώς. Είναι προτιμότερο να παλέψετε να μάθετε στα παιδιά σας να παίζουν με όριο και με ασφάλεια παρά να αγνοείτε την ύπαρξη των βιντεοπαιχνιδιών. Κάποια στιγμή, μεγαλώνοντας, θα αποκτήσουν. Καλύτερα να τους μάθετε εσείς να παίζουν με όριο και να τους μάθετε τους κινδύνους (ιδιαίτερα του ίντερνετ) παρά να παραμένουν αφελείς.

Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να παίζουν με όριο και να σέβονται τα όρια.
Ferdig, R. E. Helping Parents Understand the Positives and Negatives of Video Game Use. Learning, Education and Games, 185.

Taylor, L. N. (2006). Positive features of video games. Handbook of children, culture and violence, 247-265.

The Impact of Video Games on Children | HealthGuidance.org

Comments