01. Αισιοδοξία

Δημοσίευση 1.

Αισιοδοξία.

Υποθέτω ότι και στη δική σου τη ζωή κάποιος φίλος, συγγενής ή απλά γνωστός σου, θα σου έχει πει "να είσαι αισιόδοξος/η". Ίσως αυτή η φράση είναι μια απο εκείνες που είναι εύκολες στα λόγια και δύσκολες στη πράξη. Το να είναι κανείς αισιόδοξος συχνά θεωρείται ένα θετικό στοιχείο της προσωπικότητας του. Τουλάχιστον αυτό φαίνεται να είναι μια κοινωνικά αποδεκτή γνώμη. Παρόλα αυτά, τι είναι η αισιοδοξία; Είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας ή είναι μια στάση που μπορεί να καλλιεργηθεί; Υπάρχει πιθανότητα κάποια μορφή αισιοδοξίας, όπως το να μη βασίζεται καθόλου σε ρεαλιστικά γεγονότα, να προκαλεί κακό; Που βοηθάει το να είσαι αισιόδοξος και πως μπορείς να το καλλιεργήσεις; 🌱

Αρχικά, όλα έχουν να κάνουν με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις αποτυχίες και τις κακοτυχίες που μας συμβαίνουν. Σίγουρα,  δεν είναι καθόλου ευχάριστο όταν κάτι δυσάρεστο και μη επιθυμητό εξελίσσεται σε εμάς η σε αυτούς που νοιαζόμαστε. Όμως, η αισιοδοξία μπορεί να λειτουργεί ως ένα τείχος προστασίας απέναντι στην απελπισία που γεννούν οι δυσκολίες της ζωής. 

Η στάση μας απέναντι στον τρόπο που επηρεαζόμαστε απο τις αρνητικές καταστάσεις διαφέρουν ανάλογα απο τα επίπεδα αισιοδοξίας που κατέχουμε. Όπως παρουσιάζεται στο παρακάτω σχήμα, όταν ένα αρνητικό συμβάν παρουσιάζεται μπορεί είτε να συναντήσει ένα "τείχος" είτε να μας κατακλείσει. Αυτό εξαρτάται απο τις στάσεις μας. Εαν έχουμε χτίσει θετική και αισιόδοξη ενέργεια τότε ανυψώνεται ένα τείχος προστασίας, ανάμεσα στο αρνητικό συμβάν και σε εμάς, που μας προστατεύει. Εάν δεν έχουμε καλλιεργήσει θετικότητα και αισιοδοξία τότε είναι πιθανότερο το αθέμητο γεγονός να μας απογοητεύσει και να προκαλέσει αισθήματα φόβου και αβεβαιότητας. 

Συνεπώς, καλλιεργώντας μέσα μας θετική ενέργεια και αισιοδοξία μας οδηγούν στο να αντιμετωπίζουμε με μεγαλύτερη ψυχραιμία τις κακοτυχίες και να παραμένουμε ψυχικά δυνατοί. 

Η αισιοδοξία, επίσης, σχετίζεται με τους στόχους και τα κίνητρα μας. 📌

Για παράδειγμα, οι αισιόδοξοι άνθρωποι καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια, ενώ οι απαισιόδοξοι αποσύρονται. Οι προσδοκίες μας για το μέλλον αντανακλούν τον βαθμό της αισιοδοξίας. Η ίδια, ριζώνει σε όλους τους προσωπικούς και κοινωνικούς τομείς που μας περιβάλλουν. Επιπλέον, η αισιοδοξία σχετίζεται θετικά με τη ψυχική και σωματική μας υγεία. Οι αισιόδοξοι άνθρωποι φαίνεται επίσης να τα πηγαίνουν καλύτερα από τους απαισιόδοξους στις σχέσεις τους καθώς προσπαθούν περισσότερο γι' αυτές (λειτουργούν με περισσότερη ενέργεια και πίστη).

Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις στις οποίες η αισιοδοξία αποτυγχάνει να μεταφέρει   πλεονεκτήματα. 👀

Παρόλα αυτά οι περιπτώσεις αυτές είναι σχετικά σπάνιες μπροστά στα οφέλη της αισιοδοξίας. Αυτό που μπορεί να συμβεί είναι όταν μπροστά σε μια αρνητική κατάσταση επικρατεί στασιμότητα. Για παράδειγμα όταν σε μια σχέση δεν υπάρχει σεβασμός, φροντίδα ή ταύτιση ως προς τη ποιότητα και το μέλλον της σχέσης, θα ήταν πιθανόν βλαβερή μια "αισιόδοξη" σκέψη ότι ο σύντροφος θα αλλάξει και να περιμένουμε την αλλαγή. Σε αυτή τη περίπτωση η υπερβολική-μη ενεργητική αισιοδοξία εμποδίζει απο το να δούμε με ρεαλιστική σκοπιά μια κατάσταση και κατα συνέπεια η περίπτωση μένει στάσιμη ή και τοξική. Σε τέτοιες περιπτώσεις ίσως να αδυνατούμε να μάθουμε μέσα απο τις εμπειρίες μας και να προχωρήσουμε. Όμως, αυτές οι καταστάσεις αποτελούν μια λανθάνουσα, θα λέγαμε, έκδοση της αισιοδοξίας. Αυτό γιατί, η επωφελής αισιοδοξία χρειάζεται να βασίζεται και σε στοιχεία ρεαλισμού.

Συχνά, λιγότερο αισιόδοξοι, ψυχρά ρεαλιστές ή απαισιόδοξοι άνθρωποι μπορεί να κριτικάρουν έναν αισιόδοξο άνθρωπο. Αυτό μπορεί να συμβαίνει γιατί δε πιστεύουν στους λόγους που θα έπρεπε να είναι αισιόδοξοι και πιθανόν να τους θεωρούν παράλογους. Πολλές φορές όταν κάποιος περιγράφει μια δύσκολη περίοδο της ζωής του, οι απαντήσεις που δέχεται είναι: "μα πως άντεξες", "εγώ στη θέση σου δε θα άντεχα" και "πως μένεις αισιόδοξος, δεν είναι λογικό". Εδώ θα ήθελα να επαναφέρω το κομμάτι του ρεαλισμού. Όντως πολλές φορές ακούγεται παράλογο κάποιος να παραμένει αισιόδοξος όταν  όλα τριγύρω του φαίνονται μαύρα. Παρόλα αυτά ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα μιας αποδοχής της αναπόφευκτης καταστροφής; Να νιώθουμε μόνοι και φοβισμένοι. Ο ρεαλισμός μπορεί να βοηθήσει στο να διατηρούμε μια υγιή ισορροπία και η αισιοδοξία να αποτελεί κινητοποιός δύναμη στο να πραγματοποιήσουμε τους στόχους μας ακόμα και όταν κάτι δεν φαίνεται εξ αρχής εντελώς "ρεαλιστικό". Υπάρχουν δύο πράγματα που μας κινούν προς τη κατεύθυνση της αισιοδοξίας και καλλιεργώντας τα μπορούμε να γινόμαστε ολοένα και περισσότερο αισιόδοξοι. 

❕Πρώτον, αξίζει να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη που κρύβει το να θέτουμε στόχους. Οι στόχοι μας μάς κινητοποιούν να προχωρήσουμε μπροστά, να ξεπεράσουμε δύσκολες καταστάσεις και να μείνουμε ψύχραιμοι και συγκεντρωμένοι. Εκτός τους εξωτερικούς στόχους που μπορεί να είναι επαγγελματικοί, συναισθηματικοί, οικογενειακοί κλπ. όπου είναι στόχοι κινητοποίησης, ο κεντρικός στόχος μπορεί πολύ απλά να είναι η υγεία του εαυτού μας (ψυχική και σωματική). 

Άπαξ και θέσεις βασικό και θεμελιώδη στόχο την ψυχική σου ισορροπία δε μπορεί να μην είσαι αισιόδοξος.

❕Δεύτερον, είναι σημαντικό να βλέπουμε τα πράγματα και τις καταστάσεις που βιώνουμε εμπειρικά. Σαφώς, την ώρα που εξελίσσονται μπροστά μας δυσάρεστα γεγονότα μπορεί να χάσουμε το κουράγιο μας και να νιώθουμε ότι όλα είναι μάταια αλλά με το πέρασμα ημερών μπορούμε να πάρουμε το κουράγιο μας πίσω και να ανακαλύψουμε πόσο πιο δυνατοί βγαίνουμε μετά απο μια δοκιμασία.

Συμπερασματικά, η αισιοδοξία είναι συνδεδεμένη με την θέσπιση στόχων και την προσωπική αντίληψη των όσων μας συμβαίνουν στη ζωή. Βάζοντας ως στόχο την ψυχική μας υγεία και αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες ως εμπειρίες ή μαθήματα μπορούμε να καλλιεργήσουμε την αισιοδοξία μέσα μας.

Λίγα ακόμα tips για να είμαστε αισιόδοξοι:

Να παντρέψουμε τον ρεαλισμό με την ελπίδα. 🔎

Με λίγα λόγια, μπορούμε να εξασκήσουμε τους εαυτούς μας να απολαμβάνουμε και να εκτιμούμε τα όσα έχουμε πετύχει, αυτά που έχουμε κερδίσει, τους ανθρώπους που έχουμε στις ζωές μας. Μια άσκηση είναι να καταγράψουμε τα όσα μας κάνουν χαρούμενος μέσα στη μέρα μας, ποιοι μας κάνουν καλό, τι έχουμε πετύχει και τι μας ηρεμεί. Βλέποντας όλα αυτά γραμμένα στο χαρτί, συνειδητοποιούμε την αξία τους καθώς παύουν να αποτελούν αφηρημένες έννοιες στο μυαλό μας καθώς ξεδιπλώνονται γραμμένα μπροστά μας.

Να απορροφούμε και να εκπέμπουμε θετική ενέργεια. 😁

Η θετικότητα ταυτίζεται με την αισιοδοξία. Είναι απίστευτο το πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η μέρα μας όταν είμαστε κοντά με θετικούς και ευχάριστους ανθρώπους. Γιατί λοιπόν να μην είμαστε και εμείς δοτικοί, θετικοί , ευγενικοί και ευχάριστοι;

Να είσαι θετικός για εσένα. 

Χαμογελάστε, πείτε ευχαριστώ και παρακαλώ.

Ας αποδεχθούμε τις ατέλειές μας. 😁

Όλα όσα μας αρέσουν αλλά και δε μας αρέσουν πάνω μας είναι αυτά που μας απαρτίζουν. Ας δούμε τον εαυτό μας ως σύνολο, με θετικά και αρνητικά, και να αγαπήσουμε αυτά τα κομμάτια.

Ας διατηρήσουμε τα θετικά, ας δουλέψουμε όσα μας προβληματίζουν.

Δημιουργούμε πλάνο με τις καθημερινές δουλειές μας. 📅

Κάνοντας ένα πλάνο ρουτίνας μας βοηθά να βλέπουμε τη ζωή μας σε μια σειρά. Έτσι, δημιουργούνται απλοί στόχοι, όπως το να κάνουμε φασίνα ή να τελειώσουμε ένα πρότζεκτ, και νιώθουμε διπλή ικανοποίηση με το πέρας των εργασιών. Νιώθουμε την χαρά που ολοκληρώθηκαν αλλά και ικανοποίηση της επίτευξης του στόχου και προετοιμαζόμαστε για τον επόμενο.

Ας βάλουμε τη γυμναστική στη ζωή μας. 🏃

Η μελέτη της αισιοδοξίας ξεκίνησε σε μεγάλο βαθμό στα πλαίσια υγείας, διαπιστώνοντας θετικές συσχετίσεις μεταξύ αισιοδοξίας και καλύτερης ψυχολογικής και σωματικής υγείας. Έχει αποδειχθεί ότι η καλή σωματική κατάσταση συνδέεται με επίπεδα ευεξίας και αισιοδοξίας. Μπορούμε να θέσουμε μικρούς στόχους για μια καλύτερη φυσική υγεία κάνοντας απλά προγράμματα γυμναστικής. Ακόμα και το να επιλέγουμε το περπάτημα και τη σκάλα είναι ένα μεγάλο βήμα και μπορεί να αποτελέσει στόχο!

Μάαστριχτ, 2021 (φωτογραφία: Βασίλης Αποστολίδης)
Η αισιοδοξία ριζώνει και ομορφαίνει τη ζωή μας. Μας δίνει δύναμη και ελπίδα.

Conversano, C., Rotondo, A., Lensi, E., Della Vista, O., Arpone, F., & Reda, M. A. (2010). Optimism and its impact on mental and physical well-being. Clinical practice and epidemiology in mental health: CP & EMH, 6, 25.

Poursardar, N., Poursardar, F., Panahandeh, A., Sangari, A., & ABDI, Z. S. (2013). Effect of optimism on mental health and life satisfaction: A psychological model of well-being.